Ummü'l-Kitab

Kitap Hakkında Bilgiler

Aleviliğin ilk yazılı kaynak kitaplarından olan Ummü'l-Kitâb, beşinci imâm Muhammed Bâkır'ın (676-733/4), öğrenci ve müritleriyle soru-yanıt yöntemiyle yaptığı konuşmaları, bâtıni bağlamda dinsel-inançsal görüşlerini içermektedir. Soru ve yanıtlardan bir örneği görelim:“Kur'an ayetleri hangi şehirlerde inmiştir? Konuyla ilgili bâtıni yorum nedir?” Soru 28 [355]:İmam Bâkır'ın Kur'an'a ilişkin verdiği bilgiler ve tanımlamalar Ortodoks İslamın inanç anlayışına ve bu kanaldan öğrendiğimiz Kur'an hakkındaki tüm bilgilere tamamıyla aykırıdır. Bu durum, bize doğru olarak geldiği iddia edilen İslam'ın kutsal Kitâbına ilişkin tarihsel bilgilerin sorgulanması gerektiğini açıkça göstermektedir. İşte Kur'an surelerinin nerelerde indiğine dair verilen birkaç kısa cimle:“...İlim sahibi Bakır –Onun selâmı üzerimize olsun- şöyle dedi: ‘Birincisi el-Hamd suresi Mekke'de indi. El-Bakara suresi de...

Künye Değerlendirmesi

Ummü'l-Kitab, İsmail Kaygusuz tarafından kaleme alınmış ve İslam başlığı altında sınıflandırılmış bir eserdir. Genişletilmiş tarama katmanında bir kitap yalnızca adıyla değil, kaydının bütünüyle değerlendirilir; çünkü aynı ada sahip farklı baskılar, farklı yayınevlerinden çıkmış çeviriler veya yıllar içinde güncellenmiş sürümler birbirine karışabilir. Bu nedenle önce elimizdeki künyeyi sabitliyoruz.

Kayıtta yayınevi bilgisi Demos Yayınları olarak geçiyor. Bu veriler, aynı eserin başka bir baskısıyla karıştırılmasını önleyen ayırt edici işaretlerdir. Bir kaynakta karşımıza çıkan dosyanın gerçekten bu baskıya ait olup olmadığını anlamak için sayfa sayısı ve cilt bilgisi ilk bakılan alanlardır.

İsmail Kaygusuz imzalı diğer çalışmalar da aynı sorguya dahil edilir. İkinci katman tarama, birinci katmanda taranan genel dizinlerin dışına çıkar; üniversite havuzları, açık erişim arşivleri ve yayıncıların kendi dijital katalogları ayrı ayrı sorgulanır. Her kaynak için bağlantının çalışıp çalışmadığı, dosyanın gerçekten bu esere ait olup olmadığı ve paylaşımın hak sahibinin izniyle yapılıp yapılmadığı tek tek kontrol edilir.

Bu üç aşamanın sonunda doğrulanmış bir bağlantı bulunamazsa kayıt bir üst katmana devredilir. Aşağıdaki rapor, bu kitap için yapılan sorgulamanın anlık durumunu göstermektedir.